Liberal

Liberal

Liberalizm, bireysel özgürlük kavramına, anlayışına ulaşılmasını hedefleyen ve kelime anlamı olarak ‘özgürlükçü’ demek olan bir siyasi ve iktisadi görüştür. Bu anlayışa göre sivil haklar ve bireysel özgürlükler devlet garantisi altında bulunmalıdır. Söz konusu olan felsefeyi benimseyen kişiler ya da kurumlar, diğer yapılanmalar ise liberal olarak isimlendirilmektedir.

Kökleri 25 asır önceye kadar dayandırılır. Ama asıl şekillenmeye ve liberalizm olarak anılmaya başlandığı dönem 17 ve 18. yüzyıl sonraları olarak görünmektedir. Bu dönemdeki düşünürler ve iktisatçılar fikrin şekillenmesini, belirginleşmesini sağlayan fikirler ortaya attılar. John Locke tüm insanların yaşam hakkının yanı sıra özgürlük ve mülkiyet edinme haklarına sahip olmasını savunması nedeniyle çok sayıda kişi tarafından ‘Liberalizmin kurucusu’ sıfatıyla anılmaya başlamıştır. 18 ve 19. yüzyılda yapılan devrimlerde ve kurulan liberal anlayışlı devletlerde bu görüşler temel alındı. Felsefenin ekonomik yönünün şekillenmesinde ve laissez-faire (bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler) düşüncesinin şekillenmesinde önemli bir rolü bulunan Adam Smith de Milletlerin Zenginliği kitabı ile liberalizm tarihinin unutulmaz isimleri arasında yer almıştır.

Bazı çalkantılar ve tarihsel olayların etkisi altında olgunlaşmasını sürdüren liberalizm düşüncesi, 20. yüzyıldaki Büyük Bunalım vakası ile daha aktif bir şekilde ele alınmaya başladı. Liberal görüşler yayıldı ve yoksulluk ya da işsizlik gibi durumların içinde bulunan toplumlarda etkisini gösterdi. Bunun sonucunda devletler, laissez-faire ilkesini benimseyen ve liberalizm kavramının içinde bulunan ifade özgürlüğü, mülkiyet hakkı, inanç özgürlüğü, basın özgürlüğü ve serbest ticaret gibi kavramları destekleyen yapılanmalar haline geldiler.

Hakkında Bilgin

Yorumlar